28 Eylül 2026 · Güncelleme: 21 Ekim 2026

Kredi Kartı Borcunu Kapatma: Kartopu mu, Çığ Yöntemi mi?

Birden fazla kredi kartı borcu ya da taksit varsa, "önce hangisini kapatayım?" sorusu bütçe kadar önemli hâle gelir. İki yaygın strateji var: kartopu yöntemi ve çığ yöntemi. İkisi de aynı fazla ödemeyi borçlara farklı sırayla yönlendirir; hangisinin seni daha hızlı borçsuz bırakacağını, hangisinin devam etme ihtimalini artıracağını karşılaştıralım.

Ortak nokta: asgari ödemeler ve "fazla ödeme"

İki yöntem de aynı temel kuraldan başlar: tüm kartların asgari ödemesini asla aksatma, çünkü asgarinin altına düşmek gecikme faizi ve olumsuz kayıt riski doğurur. Bütçenden borç ödemesine ayırdığın toplam tutarın asgarilerin üzerinde kalan kısmına "fazla ödeme" diyelim. İki yöntem arasındaki fark, bu fazla ödemeyi hangi karta yönlendireceğinle ilgilidir.

Kartopu yöntemi: en küçük bakiyeden başla

Kartopu yönteminde borçları bakiye büyüklüğüne göre sıralarsın, en küçük bakiyeli karta fazla ödemeyi yönlendirirsin, diğerlerine yalnızca asgariyi ödersin. En küçük kart kapanınca, ona ayırdığın tutar bir sonraki en küçük karta eklenir; böylece "kartopu" büyüyerek yuvarlanır.

Bu yöntemin gücü matematikte değil, psikolojidedir. İlk kartı birkaç ayda kapatmak elle tutulur bir ilerleme hissi verir ve devam etme motivasyonunu artırır. Araştırmalar, borç ödemesinde küçük ve hızlı kazanımların insanları uzun vadede daha sadık tuttuğunu gösteriyor. Bedeli ise faiz oranı yüksek bir büyük bakiyeyi geriye bırakabilmesidir; bu da toplamda biraz daha fazla faiz ödemen anlamına gelebilir.

Çığ yöntemi: en yüksek faizden başla

Çığ yönteminde borçları bakiyeye değil faiz oranına göre sıralarsın, fazla ödemeyi en yüksek faizli karta yönlendirirsin. Matematiksel olarak bu, toplamda en az faizi ödeyeceğin ve genelde en kısa sürede borçsuz kalacağın sıralamadır, çünkü en pahalı borç en hızlı küçülür.

Bedeli motivasyondur: en yüksek faizli kart aynı zamanda en büyük bakiyeye sahipse, ilk "kapanma" anını görmek uzun sürebilir. Sayılarla rahat olan ve disiplinini bir ilerleme çubuğundan değil hedeften alan kişiler için daha uygundur.

Örnekle karşılaştırma

Üç kartı olan biri düşünelim: A kartı 3.000 TL bakiye ve %5 aylık faiz, B kartı 8.000 TL bakiye ve %3,5 faiz, C kartı 15.000 TL bakiye ve %2,8 faiz. Aylık 2.000 TL fazla ödeme ayırabiliyor.

Kartopu sırası: A → B → C. İlk kapanma en hızlı gelir (birkaç ay içinde A biter), motivasyon erken gelir.
Çığ sırası: A → B → C. Bu örnekte tesadüfen aynı sıra çıktı çünkü en küçük bakiye aynı zamanda en yüksek faizli kart. Sıralar örtüştüğünde iki yöntem arasında seçim yapmana gerek kalmaz.

Sıralar örtüşmediğinde (örneğin en büyük bakiye en yüksek faize sahipse) fark belirginleşir: çığ yöntemi toplam faizi azaltır, kartopu yöntemi ilk kapanmayı hızlandırır. Kendi kartlarının bakiye ve faiz oranlarını yan yana yazdığında hangisinin ne kadar fark yarattığını görebilirsin.

Hangisini seçmeli?

Geçmişte bir borç ödeme planını yarıda bıraktıysan ya da motivasyonun çabuk düşüyorsa kartopu yöntemi seni daha uzun süre planda tutabilir. Sayılara bakıp en rasyonel yolu seçmek seni rahatsız etmiyorsa ve disiplinini korumakta zorlanmıyorsan çığ yöntemi toplamda daha az öder. Yanlış seçim diye bir şey yok; seçtiğin yöntemi sonuna kadar sürdürebilmen, teorik olarak "en optimal" olanı seçip yarıda bırakmaktan daha değerlidir.

Yöntemi bütçene nasıl bağlarsın?

Hangi yöntemi seçersen seç, önce fazla ödeme için ayıracağın sabit bir tutar belirlemen gerekir; bu da genel bütçe kurmadan ayrı düşünülemez. Sabit giderlerini çıkardıktan sonra kalan tutarı borca, birikime ve değişken harcamalara nasıl bölüştüreceğini aylık bütçe nasıl kurulur rehberinde adım adım anlattık. Fazla ödeme için harcayabileceğin tutarı bulmanın bir yolu da bütçede sızan kalemleri kapatmaktır; abonelikler bütçeni nasıl eritiyor ve küçük harcamalar nereye gidiyor yazılarında bulduğun tasarrufu doğrudan fazla ödemeye yönlendirebilirsin.

Borç ödeme planı kurarken

Her ay aynı güne, mesela maaş gününün hemen ertesine, borç ödemesini otomatik bir kalem olarak koy; "artarsa öderim" yaklaşımı fazla ödemeyi genelde sıfıra indirir. Kartların güncel bakiye ve faiz oranlarını üç ayda bir kontrol et, çünkü kampanyalı faiz oranları süre bitince değişebilir. Borç toplamı gelirine kıyasla büyükse ya da asgari ödemeleri bile zorlanarak yapıyorsan, bankanla yeniden yapılandırma seçeneklerini konuşmak ya da bir finansal danışmanlık hizmetinden destek almak, bu iki yöntemden daha öncelikli bir adımdır.

Özetle

Kartopu yöntemi en küçük bakiyeden başlayıp erken motivasyon kazandırır, çığ yöntemi en yüksek faizden başlayıp toplam maliyeti azaltır. Hangisini seçersen seç, asgari ödemeleri asla aksatma ve fazla ödemeyi sabit bir bütçe kalemi hâline getir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, kişiye özel finansal tavsiye değildir; borç yapılandırması gibi kararlar için bankanla ya da bir danışmanla görüş.

Sık sorulanlar

Kartopu ve çığ yöntemi arasındaki fark nedir?

Kartopu yönteminde fazla ödemeyi en küçük bakiyeli karta yönlendirirsin ve erken motivasyon kazanırsın. Çığ yönteminde en yüksek faizli karta yönlendirirsin ve toplamda en az faizi ödersin.

Hangisini seçmeliyim?

Daha önce bir borç planını yarıda bıraktıysan ya da motivasyonun çabuk düşüyorsa kartopu seni daha uzun süre planda tutabilir. Sayılarla rahatsan çığ toplamda daha az öder. Seçtiğin yöntemi sonuna kadar sürdürebilmek, en optimal olanı seçip yarıda bırakmaktan daha değerlidir.

Asgari ödemeyi aksatabilir miyim?

Hayır. İki yöntemde de tüm kartların asgari ödemesini aksatmamak temel kuraldır; asgarinin altına düşmek gecikme faizi ve olumsuz kayıt riski doğurur. Borç gelirine kıyasla büyükse bankanla yapılandırmayı ya da bir finansal danışmanı konuş.

İlgili yazılar

Konuya baştan bakmak istersen: Bütçe Takibi Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber.

Takibi telefona taşımak için: gider takip uygulaması, harcama takibi, fiş okuma uygulaması ve bütçe uygulaması rehberleri; hesaplamak için taksit hesaplama, 50/30/20 bütçe hesaplama, acil durum fonu hesaplama ve kullanım başına maliyet hesaplama, kredi kartı asgari ödeme, enflasyonla maaş karşılaştırma ve abonelik maliyeti araçları; maaşını görmek için brütten nete maaş hesaplama.